karagatan…

Awts.

Marami ang galit sa tradisyon. Sa luma. Sa matanda. Isa na ako roon.

Pero pagdating sa panitikan - sa mga antigo, klasiko, matatanda at ‘lumang’ mga literatura, customs, traditions - natutuwa ako. Lalo na pag panitikang Filipino. Napakayaman ng ating nakaraan. Di lang natin alam, di natin binabalikan, di natin sinasaliksik, kaya naliligaw tayo, di natin makilala kung sino tayo. Mas nasisilaw tayo sa dayuhan, mas interesado tayo sa kanila, mas hinahangaan natin sila, mas gusto natin silang pag-aralan, mas marunong tayo hinggil sa kanila - kaysa sa sariling atin. (Hindi naman sa expert ako pagdating sa kasaysayan ng ating panitikan. Ang totoo nga, bobo ako pagdating dito. Naman, student lang po ako, at eduk student. Hindi ako major sa lit o history. Tapos, 18 years old lang ako. Wala ako gaanong alam. Pero, sa tuwing nakakabasa ako ng mga lumang pantikan natin, kahit nosebleed, natutuwa ako… Hindi tulad ng iba - pinandidirihan, kinababaduyan, kinaiinisan ang matatandang panitikan natin. Ay sows!)

Narito ang ‘karagatan.’ Isang nakatutuwa at kay gandang tradisyon noong panahon na nanghimasok ang mga Espanyol sa ating bansa. Napukaw lang ako, natuwa lang. Ehehehe…

Mula ito sa aklat na “Tradisyon” nina Efren Abueg (isang idol at favorite author ko… hehe) at Gloria Alberto. Nahiram ko lang sa library. 

—————————-

Ang karagatan ay isang dulang pantahanan daw. (Ang mga dula na laganap daw sa mga sentro ng pamayanan noong panahon ng mga Kastila ay may 3 klasipikasyon: dulang pantahanan, panlansangan, at pantanghalan.)

Ang karagatan daw ay ang tawag sa isang laro ng mga dalaga at binata pag may panggabing pagtitipon, gaya ng kasalan, kaarawan, at paglalamay sa patay. So, social activity siya, katuwaan, kasiyahan, ng mga kadalagahan at kabinataan pag gabi when there’s an occasion. Wow, may ganun pala sila noon? Akala ko, so higpit sila -  bawal mag-socialize, mag-interak ang guys and gals. Pero, meron palang mga event na ganito kahit paano (yun nga lang, may bantay pa rin talagang matanda. Tsk… Haha.) 

Bakit ‘karagatan‘? Batay raw kasi ang larong ito sa 1 alamat tungkol sa pagkawala ng singsing ng isang prinsesa. Nawala ang singsing sa karagatan. Ipinamalita ito sa buong kingdom at “kung sino ang makakasisid ng singsing sa dagat ay pakakasalan ng nasabing prinsesa.” Gosh naman, isang  singsing, hahanapin sa lawak at lalim ng ocean?! Gud lak na lang sa mga magigiting na prinsipe.

So, sa actual game, dun na nga sa ‘karagatan,’ ang isang dalaga ay magpapahayag daw ng isang matalinghagang tanong o palaisipan. Tapos, may isang tagapamagitan na usually ay isang matanda (eto na nga yung nabanggit ko kanina na ‘bantay na matanda’… hmmmm, tsk.) na siyang magpapaikot ng isang lumbo (powtek, nosebleed ako dito. I looked it up in a tagalog dictio, and it says there na ang ‘lumbo’ ay tabo na gawa sa niyog…. hmmm… basta, isipin niyo na lang na ang lumbo nila noon ay ang counterpart ng bote natin ngayon sa larong spin the bottle o yung truth or consequence….). Papaikutin niya ito sa gitna ng mga nagkakatipong binata at kung sino raw ang matapatan ng hawakan nung lumbo ay ang sasagot sa puzzle ng dalaga. Karaniwang ang mga kasama raw sa laro ay ipinalalagay na nanliligaw roon sa nagbigay ng palaisipan na girl.  

Eto na, isang example ng ‘karagatan.’ Hehe, katuwa itetch:

————–

Neneng: Kung totoong tapat ka sa iyong minamahal, maitanong ko ang bagay na ito - Magmula ba sa kanto hanggang sa lugar ng aming bahay, ilang ilaw sa mga bahay ang nakita mo?

Paiikutin ang lumbo at kapag natapatan ang isang binata, sasabihin ng tagapamagitan:

Tandang Berong: Juanito, sagutin ang tanong ni Neneng.

Juanito: (Mag-iisip at sasagot.) Magmula sa kanto hanggang sa lugar na ito, pitong bahay - pitong ilaw ang nakita ko.

Tawanan at kantiyawan ang naging reaksyon ng mga natitipon. Paiikutin uli ang lumbo at tatawagin ang isa pang binata na natapatan ng hawakan.

Tandang Berong: Carling, ano naman ang sagot mo?

Carling: (Walang gatol na sasagot.) Hindi ko po matiyak, ngunit ang natatandaan ko ay lima sapagkat limang bahay ang nabilang ko mula sa kanto.

Umuugong ang sabay-sabay na usapan ng mga binata at dalaga. Paiikutin uli ang lumbo at matatapatan ang isang binata, kaya magsasalita si Tandang Berong.

Tandang Berong: Ikaw, Pepito, ano naman ang masasabi mo?

Pepito: (Nakatawa nang buong tiwala.) Matagal na po akong nagdaraan sa kalyeng iyan magmula po nang may sinasadya na ako sa lugar na ito. At hindi po ako maaaring magkamali. Isang ilaw lamang po ang nakikita kong lagi at iyan ang ilaw sa bahay ni Neneng…

Higit na malakas ang pagbulalas ng tawa at usapan ng nagkakatipon. Ang iba’y tumayong napapasigaw. Tama ang sagot ni Pepito, sapagkat nagpapakilalang tapat siyang manliligaw. Sa tinagal-tagal ng panliligaw niya, iisa lamang ang nakikita niyang ilaw, sapagkat doon lamang nakatuon ang kamalayan niya. Ang iba’y napapatingin pa sa ibang “ilaw” - mga dalaga sa ibang bahay. Kaya si Pepito ang “nakasisid” ng singsing.

- mula sa: Tradisyon: Kasaysayan ng Panitikan ng Pilipinas nina Efren A. Abueg at Gloria M. Alberto, 1994; pp. 54-55.

——————-

Hanep sa banat, pare. Ahaha. 

Nyehehe… Pis!